Blog
Open menu
Header Matser wederopbouw

Arnhems icoon: Chris Matser & het Rembrandt Theater

Na de Slag om Arnhem had burgemeester Chris Matser de opgave om de stad weer bewoonbaar te maken. Hij wilde niet alleen Arnhem snel opbouwen, maar ook beter maken dan voorheen. Hij besteedde veel aandacht aan kunst en cultuur. Nu zien we hem als een echt Arnhems icoon. Lees hier wat wat hij heeft gedaan voor onze stad.

Chris Matser als burgemeester van een stad in puin

In mei 1945 werd Matser aangesteld als waarnemend burgemeester van het zwaar getroffen Arnhem. Matser was een opmerkelijke man. Al helemaal voor die tijd. Hij had ambitie, stond zijn mannetje, had zijn blik op de toekomst gericht en liet geen moment voorbij gaan om te benadrukken hoe groot de nood was om Arnhem te herstellen. Hij hield radiopraatjes en plaatste foto’s van het verwoeste Arnhem in de krant. Zijn doortastende werkwijze zorgde ervoor dat verschillende inzamelings- en hulpacties op gang kwamen. Als zoon van de metselaar uit de Arnhemse arbeiderswijk Klarendal wist hij hoe hij de handen uit de mouwen moest steken. Samen met de wethouders begon hij aan een pittige klus: het herbouwen van Arnhem.

Burgemeester Chris Matser

Chris Matser, burgemeester van Arnhem van 1945 tot 1969

     

Het welvarende en aantrekkelijke Arnhem: Matser herbouwde de stad

Arnhem als ‘Cannes van het Noorden’. Dat was het doel van burgemeester Matser. In de wederopbouwperiode deed hij er alles aan om Arnhem weer in een positief daglicht te zetten. Hij wilde welvaart creëren en Arnhem aantrekkelijker maken. 


Dag in dag uit werkte Matser hard om de kunst en cultuur in Arnhem te promoten. Hij zorgde ervoor dat het Rembrandt Theater binnen een jaar werd gebouwd. Het moderne gebouw is een typische uiting van de invloeden uit Amerika. De ronde overkapping als entree, de grote reclames en zelfs een pompstation naast de bioscoop. “Het Rembrandt Theater is een product van het vooruitgangsdenken te noemen”, vertelt Arnhemse architectuur-kenner Wim Lavooij. “Bewonderend keken Arnhemmers na de bevrijding naar de levensstijl van haar bevrijders: de ‘American way of life’. In Matser’s streven naar vooruitgang wilde hij Arnhem op de kaart zetten. Het moest de culturele hoofdstad van Oost-Nederland worden. Hij organiseerde grote, internationale evenementen als de Sonsbeektentoonstelling, De Nato Taptoe en de Arnhemse filmweken.” 

Rembrandt Theater Filmweek

Filmweek bij het Rembrandt Theater in 1977. Bron: Gelders Archief/Gerth van Roden.

    

Het Rembrandt Theater aan het Velperplein

Iedere twee jaar organiseerde het Rembrandt Theater een filmweek. Deze filmweek moest internationale publiciteit genereren. Vaak verschenen bekende Amerikaanse films op het doek. 


“Aan het Rembrandt Theater heb ik veel mooie herinneringen”, vertelt de 84-jarige Arnhemse Wil Wieseman. “Daar ging ik met mijn man, toen wij nog verkering hadden, heel vaak naar de bioscoop. Ik vind het heel jammer dat het Rembrandt Theater nu staat te verpieteren terwijl het zo’n prachtig theater is…”. Wil spreekt vol lof over haar toenmalige burgemeester: “Hij besteedde veel aandacht aan kunst en cultuur, dat vond hij belangrijk voor de stad. Dat ben ik wel met hem eens.”


Het theater werd voorzien van een kunstwerk uit de tijd van de eenprocentsregeling. Dit was een speciale regeling vanuit de overheid om gemeenten en bedrijven aan te moedigen in kunst te investeren. John Grosman bracht een grote ‘sgraffito’ aan op het theater. Dit is een kunstwerk van verschillende pleisterlagen. De pleisterlagen worden in verschillende kleuren aangebracht en worden vervolgens voor de uitharding deels weggekrast, zodat de onderliggende laag naar boven komt. Het sgraffito van John is binnen in het theater op de eerste etage te vinden. Zowel het gebouw als het sgraffito kunstwerk is een positieve gedachte die gepaard gaat met de wederopbouw. 

Voorbeeld Sgraffito

Voorbeeld sgraffito kunstwerk

       

Wist je dat? 

Met vertalingen als ‘Dr. Vreemdelust’ van ‘Dr. Strangelove’ was de Engelse taal van de medewerkers van het theater nog niet helemaal up-to-date.

Rembrandt Theater Dr. Vreemdelust

Het Rembrandt Theater aan het Velperplein

    

Arnhem als het ‘Cannes aan de Rijn’

De film manifestatie leverde Arnhem de bijnaam ‘Cannes aan de Rijn’ op. Het Rembrandt Theater was een lichtpunt in de moeilijke tijden na de Tweede Wereldoorlog. Het bracht glamour aan de stad met premières van films als Star Wars en Jaws.

    

Het einde van de Arnhemse filmweek

Eind jaren zeventig verloor de filmweek haar glans. De internationale filmpers ging liever naar ‘Cannes aan de Middellandse zee’ en ook de journalisten uit Amsterdam konden het Rembrandt Theater steeds moeilijker vinden. In 1983 was het echt gedaan met de filmweek, voorloper van het Nederlands Filmfestival. Arnhem verloor hiermee een prachtig icoon van de kunst en cultuur in de stad. 


Toch blijft het Rembrandt Theater een ‘markant gebouw op een heel markante plek’, vindt Arnhemse architectuur-kenner Wim Lavooij. “De integratie met kunstnijverheid is prachtig. Het Rembrandt Theater is een tijdcapsule uit de jaren vijftig.”

Interieur Rembrandt Theater na oplevering 1955

Het interieur van het Rembrandt Theater vlak na de oplevering, 1955. Bron: Renes/Gelders Archief

     

Hoe gaat het nu met het Rembrandt Theater?

Het Rembrandt Theater staat nu ruim twee jaar leeg. De deuren van de stadsbioscoop sloten eind 2016. Het teruglopende bezoekersaantal, de komst van FOCUS Filmtheater en de eventuele komst van mega bioscoop Euroscoop gaf het Rembrandt Theater een onzekere toekomst. Sindsdien staat de bioscoop leeg. 


Wil je meer verhalen lezen over de wederopbouw van Arnhem? Lees hier het verhaal van The Lazy King. 


Bewonder burgemeester Matser en andere belangrijke Arnhemse iconen op de Kunstwand bij Arnhem Centraal.

Je gebruikt een verouderde browser!

Update je browser om deze website correct te bekijken. Update mijn browser nu

×